september 2011
Jeroen Steenbergen en Inge te Kaat wonen aan de Driekoningendwarsstraat in een koetshuis dat ooit ‘hoerenkast’ was.
Jeroen Steenbergen
Oud boek Vitesse geeft unieke documenten prijs door Henk Bitter De komst van trainer John van den Brom naar Vitesse doet bij menigeen het geel/zwarte bloed sneller stromen. Dat het bestaan van Arnhems voetbaltrots zich al bijna 120 jaar lang afspeelt tussen hoop en vrees bewijst het zeldzame gedenkboek over de beginperiode van 1892 tot 1932. Er zijn in de Gelderse en nationale archieven nog maar drie exemplaren te vinden. Onbekend is het aantal boeken in bezit van trouwe Vitesse-fans. Absoluut uniek zijn twee stadion-flyers uit 1914 die los in het boek zaten. Het historische jubileumboek was ooit in het bezit van grootvader Bitter die het bewaarde in zijn fourniturenwinkel aan de Spoorwegstraat. Nu kleinzoon Henk het teruggevonden heeft brengt het vergeten gedenkboek jeugdherinneringen boven. In de Herberg vertelt Henk Bitter aan de hand van de soms honderd jaar oude foto’s over Vitesse, stadion Monnikenhuizen en zijn eerste kennismaking met het fenomeen geel/zwart gebreide dassen.
Henk Bitter
De Stille Slag door Hans van Aalten . Joodse Arnhemmers 1933 – 1945 Tijdens de bezetting van Arnhem waren vele van de rond 2000 joodse Arnhemmers ondergedoken of gedeporteerd. Over de jodenvervolging in Arnhem in de Tweede Wereldoorlog verscheen tot 2003 geen afzonderlijke publicatie. Toen verscheen, bij de opening van de gerestaureerde synagoge in de Pastoorstraat, ‘De Stille Slag’, met als ondertitel ‘Joodse Arnhemmers 1933 – 1945’ van de hand vanMargo Klijn. Nadien is het weer stil geworden rond deze voor Arnhem traumatische gebeurtenis en is “Arnhem en de oorlog” weer het verhaal geworden van de Slag om Arnhem en de daaropvolgende evacuatie. In deze lezing wordt wat tegenwicht geboden aan deze wat eenzijdige benadering.
Hans van Aalten
november 2011
Jan de Vries; St. Maarten in Arnhem
Jan de Vries
Evert de Jonge over 'Bier brouwen in Arnhem'; Er is door de eeuwen heen veel bier gebrouwen in Arnhem. Tot in de archieven van Amsterdam en Heineken heeft Evert de Jonge gezocht naar details van de geschiedenis van de Arnhemse stoom-bierbrouwerijen. De resultaten zijn te vinden in zijn boek ‘Bier brouwen op de Veluwe. Een reis door het heden en verleden van bier, hop en brouwerijen’. Het is een boek over o.a. de opkomst en teloorgang van de ambachtelijke brouwerijen, stoombrouwerijen (zoals De Kroon in Arnhem) en de huidige bier- en brouwerijcultuur, met als bijzonder aspecten verhalen over onder meer ‘putstoelen’, ‘hopeesten’ en ‘Beiers stoombier’. Evert de Jonge vertelde ons over de vele Arnhemse bierbrouwerijen zoals De Leeuw en Het Witte Paard en nam ons in zijn verhaal mee naar de gewelven van de vergeten stoombierbrouwerij De Kroon.
Evert de Jonge
Hans Middel over ‘Verdwenen, verplaatste, vervreemde, versierde, verborgen, gestolen, in-de-weg-staande, niet haalbare, onthoofde en andere beelden in Arnhem’ n.a.v. zijn boek ‘Beelden op Stand’
Hans Middel
Historische Quiz, Arnhem 2001-2010; Bob Roelofs, griffier bij de Provincie Gelderland, nam met zijn alom bekende humor en ironie in een spetterende quiz het publiek mee naar de tien veelbewogen jaren die achter ons liggen. Naar aanleiding van zijn nieuwste boek 'Parels en Proefballonnen, Kroniek van Arnhem 2001-2010' loodste hij ons langs een haven (die er niet kwam), twee Sonsbeek tentoonstellingen, Vitesse-perikelen, politieke angels, Arnhem-Centraal, de ‘Ernemmers’ in de wijken en nog veel meer. Actueler en amusanter kan geschiedenis niet zijn.
Bob Roelofs
februari 2012
Onno Boonstra over ingezonden ideeën en nominatie van de historische kantstroken in de stad: teksten die langs gevels worden geplaatst waarmee een bijzondere persoon, gebeurtenis of plek in Arnhem wordt herdacht. Bekendmaking van de winnaar van de historische kantstrook. Uit de zeven genomineerde voorstellen kiest het publiek aan de hand van 2 min. presentaties de ‘trap van M.C. Escher’. Ná ‘de Kempenaer, Thorbecke en de grondwet van 1848’(3) en ‘de weggevoerde joden’(2)
Onno Boonstra
Freek Huitink van de Gelderland Bibliotheek over de nieuwe website Gelderland in Beeld met nieuwe mogelijkheden en toevoegingen.
Freek Huitink
Coen Rams vertelt over zijn grootvader Coen de Koning die de elf steden tocht in 1912 wint.
Coen Rams
april 2012
Historicus Jan de Vries nam op deze vrijdag de 13e het publiek van de Historische Herberg mee op een reis naar bijgeloof en toverij. Centraal stonden de heksen vervolgingen in Arnhem rond 1600. Als centrum van de gewestelijke rechtspraak werden verdachte ‘tovenaars ende heksen’ naar het Hof van Gelderland gebracht om terecht te staan. Verbanning, geseling en een enkele doodstraf viel hen ten deel. Achtergronden van de opkomst en de neergang van de heksenprocessen werden toegelicht aan de hand van originele bronnen en fraai beeld materiaal. Zie www.arneym.nl (zonder h), de site van Jan de Vries over de geschiedenis van Arnhem.
Jan de Vries
Westerstraat en Klarendal; Onlangs werd in het Openluchtmuseum de Westerstraat uit de Amsterdamse Jordaan geopend en startte het feestseizoen van het 100-jarige museum. In de Historische Herberg was er aandacht voor onze landelijk bekende volkswijk Klarendal. Oud- wijkagent Klaas de Groot haalde samen met Klarendalgids Gerrit Dassen herinneringen op aan wel en wee in deze kleurrijke Arnhemse wijk.
Klaas de Groot
POP-quiz Arnhem door Hans van Aalten; Arnhem heeft ook op het terrein van de popmuziek een verleden van inmiddels bijna zo’n halve eeuw. Iedereen die toen jong was kent wel bandjes die speelden in het Buurthuis aan de Kloosterstraat, de Sonsbeekboerderij, Tivoli of de Schelmse brug. Onlangs nog bleken Long Tall Ernie & the Shakers in Luxor uit hun as verrezen en wie weet wat ons op dit terrein nog te wachten staat. Middels een zowel speelse als serieuze quiz werd de kennis van de bezoekers van dit boeiende onderdeel van het (Arnhems) popverleden getoetst.
Hans van Aalten
Juni 2012
IJzertijdboeren in Arnhem. Niet spectaculair, wel sensationeel. Op Hoogstede Klingelbeek hebben stadsarcheologen van Arnhem onlangs een sensationele vondst gedaan. In het gebied dat ligt ten zuiden van het Kema-terrein zijn unieke sporen gevonden van een boerenerf uit de ijzertijd. Het gaat om talloze verkleuringen in de grond. Ook gaf de opgegraven grond vuurstenen werktuigen uit de steentijd prijs en aardewerk uit latere tijden, zoals een prachtig ijzertijd-potje. Meer dan 2000 jaar geleden werden dit soort potjes daar door vaardige handen gemaakt. Maar hoe leefden mensen uit die tijd vóór de komst van de Romeinen hier eigenlijk? Het antwoord kwam van experimenteel archeoloog Thomas Mons. Hij demonstreerde zijn kleding en uitrusting uit de ijzertijd.
Thomas Mons
Striptekenaar Hennie Vaessen uit Oosterbeek maakte vorig jaar naam met een stripverhaal over de Slag om Arnhem. Het gaat om een drieluik, waarvan deel getiteld ‘De Brug’ door recensenten én door historici alom werd bejubeld. Er gingen bijna 15-duizend exemplaren van over de toonbank. Vaessen koos ervoor om in het historische beeldverhaal de militairen uit verschillende landen in hun eigen taal te laten spreken. Een originele aanpak die goed uitpakte bij zowel jonge als oude lezers. Nu staat deel twee op stapel: ‘Hotel Hartenstein’. Samen met uitgever Tine Bouwhuis (die ook de tekeningen inkleurt) gaf Hennie Vaessen exclusief voor de bezoekers van de Historische Herberg inzage in deel 2. Bezoekers kregen de kans om het storyboard (aaneenschakeling van getekende scenes) met eigen ogen te aanschouwen. Hennie beantwoordde vragen en signeerde deel 1.
Hennie Vaessen